In dit nieuwsbericht lees je meer over de symbolische aftrap op 12 juni 2026 van de werkzaamheden op de Boschplaat. Er vielen woorden als: ‘wat een uniek gebied’ en ‘hoe bijzonder is het om samen bij te dragen aan het behoud en versterking van de Boschplaat’.
Wat maakt dit gebied precies zo uniek en bijzonder en wat voor plannen hebben we? We zoeken het uit.
De Boschplaat van vroeger
Aan de oostkant van Terschelling ligt een van de meest bijzondere natuurgebieden van Nederland: de Boschplaat. Het gebied is ontstaan door wind, zand en zee. De Boschplaat is van grote ecologische waarde en is niet alleen een natuurgebied van nationale betekenis, maar maakt ook deel uit van het UNESCO Werelderfgoed Waddenzee.
De geschiedenis van de Boschplaat is een verhaal van voortdurende verandering. Waar in de zeventiende eeuw nog een kale zandplaat lag, ontstond door de invloed van wind en water geleidelijk een gevarieerd landschap. Stuivend zand vormde duinen en hogere delen, terwijl slib en zeewater de kwelders voedden. Hierdoor ontwikkelde zich een uniek natuurgebied waarin planten en dieren hun plek vonden.
Er is een uitzonderlijke rijkdom aan planten en dieren. Zilte planten zoals lamsoor, zeekraal en zeeaster kleuren in de zomer grote delen van het landschap paars en groen, terwijl in de duinvalleien zeldzame orchideeën als de gevlekte orchis en andere bijzondere plantensoorten voorkomen. Ook is de Boschplaat een bekend vogelgebied. Jaarlijks broeden hier tientallen vogelsoorten, waaronder lepelaars, kluten, sterns en bontbekplevieren. Tijdens de trekperioden gebruiken tienduizenden vogels de Boschplaat als rust- en voedselgebied. Tegelijkertijd is de soortenrijkdom in de Boschplaat de afgelopen decennia afgenomen. Daar moeten we iets mee.
Eilander Gossens Buren beaamt de voortdurende verandering in het landschap. Al zestig jaar komt hij er regelmatig, en nog steeds verwondert het gebied hem telkens opnieuw. “Soms ben ik drie keer per dag op het strand, en elke keer is het anders,” vertelt hij. De dynamiek van de natuur is voor hem overduidelijk zichtbaar: waar vroeger velden vol bloeiend lamsoor stonden, groeit nu vooral gras en ruigte. Ook het wad is veranderd, met veel meer slib dan decennia geleden.”
Deze quote is afkomstig van de website van de Boschplaat.
Beeld: © Boschplaat.nl
De uitgestrektheid van de Boschplaat
Beeld: © Boschplaat.nl
Rust- en voedselgebied voor vogels
Behouden en versterken van de Boschplaat
Sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw neemt de soortenrijkdom op de Boschplaat af. Dat is het gevolg van de aanleg van een Stuifdijk; een duinenrij die in de jaren dertig door eilanders werd aangelegd om de Boschplaat aan Terschelling vast te leggen. Met de aanleg van de Stuifdijk kwam het spel van wind, water en zand grotendeels tot stilstand. Door het gebrek aan dynamiek in het gebied kregen grassen en riet steeds meer de overhand. Dat ging ten koste van kwetsbare kweldersoorten. Doordat de Boschplaat niet meer wordt voorzien van zand uit de Noordzee hoogt het gebied bijna niet meer op. Dat maakt het kwetsbaar voor zeespiegelstijging en andere gevolgen van klimaatverandering. Als we niks doen, komen kwelders steeds vaker onder water te staan en verdwijnen verschillende plant- en diersoorten.
Actie voor Boschplaat
Om het gebied klimaatrobuust te maken en de biodiversiteit te herstellen, is actie nodig. Daarom werd in 2018 de Boschplaatvisie opgesteld, ook wel het ‘reddingsplan voor de Boschplaat’ genoemd. De maatregelen uit de Boschplaatvisie moeten de dynamiek in het gebied terugbrengen. Staatsbosbeheer, Rijkswaterstaat, provincie Fryslân en de gemeente Terschelling voeren samen de Boschplaatvisie uit. Daarbij werken ze nauw samen met de eilanders. De realisatie van de van de zeereep wordt gefinancierd door de provincie Fryslân en de PAGW. De werkzaamheden zijn 12 juni 2026 symbolisch afgetrapt.
Aard van de maatregelen
Om de natuur van de Boschplaat te versterken, worden op verschillende plekken maatregelen genomen. Zo worden meerdere doorgangen in de stuifdijk aangelegd. Daarnaast wordt vee ingezet om de verruigde kwelder open te houden. Zo ontstaat er weer ruimte voor andere plantensoorten. Aan de zuidkant gaan we aan de slag om kustafslag tegen te gaan. De staart van het eiland, bij het Amelandergat, is de afgelopen decennia korter geworden. We gaan onderzoeken of we voor de kust zand op kunnen spuiten.