Vorige week gingen de schoppen in de grond voor de dijkverlegging bij Paddenpol, onderdeel van de omvangrijke dijkversterking IJsselwerken. De maatregelen zorgen ervoor dat de IJssel meer de ruimte krijgt, meer kansen voor riviernatuur én zorgt voor verbetering van de ecologische waterkwaliteit.

We gaan in gesprek met Lilian Hermens, regiocoördinator PAGW-rivieren namens Staatsbosbeheer en Jacko Nijland, projectleider bij Staatsbosbeheer. Lilian is vanaf begin af aan betrokken bij het project. Jacko is in 2022 aangehaakt voor de inhoudelijke uitwerking en nam deel aan de werkgroep. Hoe verliep het proces en de samenwerking?  

Beeld: © Lilian Hermens

Schop in de grond voor de dijkverlegging Paddenpol

Samenwerking vanaf het begin

“Uit een verkenning in 2019 met samenwerkingspartners bleek dat een dijkverlegging in Paddenpol kansen biedt voor waterveiligheid, waterberging, natuurontwikkeling en ecologische waterkwaliteit”, begint Lilian. “Vervolgens is in 2021 een samenwerkingsovereenkomst opgesteld tussen het Rijk (c.q. Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat, I&W), Waterschap Drents Overijsselse Delta, Provincie Overijssel en Staatsbosbeheer. Deze samenwerking heeft geleid tot een integrale aanpak onder regie van het waterschap, waarbij waterveiligheid, natuur, ecologische waterkwaliteit, klimaatadaptatie, ruimtelijke kwaliteit en recreatie in één keer worden gerealiseerd.”

De aanpak heeft geleid tot een Voorkeursalternatief (VKA). Het inrichtingsplan is hier te vinden: Inrichtingsplan VKA Paddenpol.

“In het project Paddenpol laten we zien wat er bereikt kan worden als we krachten bundelen,” zegt Lilian. “Van waterveiligheid tot natuur, van waterkwaliteit tot klimaatadaptatie: het is een mooi plan dat we gezamenlijk realiseren.”

Leerpunten en uitdagingen

“Aan het begin van de samenwerking was het zoeken naar invulling van een integrale aanpak. Een dijkverlegging wordt anders aangepakt, integraal met partners en met meerdere doelen, dan een reguliere dijkversterking”, legt Lilian uit. Jacko vult aan: “Toen ik aan boord stapte liep het project al vloeiender. Dat kwam onder andere doordat het waterschap het project organiseerde als een nieuw deelproject, met een eigen projectleider en -team. Het Ministerie van Infrastructuur en Waterstaat wees ook op het belang van goed risicomanagement, voortgangsbewaking en wees één aanspreekpunt aan dat namens het Rijk de rijksopgaven coördineert.”

Jacko: “Inmiddels liggen de werkzaamheden nog steeds op schema voor oplevering eind 2028. Na de oplevering vindt er nog drie jaar overgangsbeheer plaats.” Jacko blijft de komende tijd betrokken bij het beheer en is aanspreekpunt tijdens de uitvoering. “Paddenpol is een mooi project. We hebben voldoende tijd genomen in de planfase om het project goed en gedetailleerd uit te werken. Vragen als: hoe ga je om met beheer, grondzaken en delfstoffen, zijn naast de uitwerking van het ontwerp uitgebreid behandeld. Daarbij is er intensief contact geweest met het waterschap om zaken af te stemmen.”

Lilian gaat binnenkort vroegtijdig met pensioen. Ze is blij dat de uitvoering is begonnen, omdat zij vanaf het allereerste begin betrokken is geweest bij Paddenpol. Lilian was aanspreekpunt vanuit PAGW-uitvoering voor opdrachtgever bij het Ministerie van IenW. “Het opdrachtgeverschap vanuit het Rijk was complex. Daarom ben ik blij dat er één aanspreekpunt was vanuit het Ministerie van IenW. Dit zorgde voor korte lijntjes. Ook hebben samenwerkingspartners verschillende doelen in een project, zoals onder andere PAGW, Ruimte voor de Rivier 2.0 en KRW. Integraal samenwerken is mooi, maar maakt het er vaak niet makkelijker op. Je hebt met veel mensen en partijen te maken”, legt Lilian uit.

Doelen en rol van PAGW

Het inrichtingsplan voor Paddenpol combineert verschillende opgaven. Voor PAGW ligt de focus op buitendijkse natuurontwikkeling, waaronder paaigebied voor vissen in moerasnatuur en natte graslanden die onder meer de leefomgeving van het porseleinhoen versterken. Het project maakt onderdeel uit van het Hoogwaterbeschermingsprogramma (HWBP), project IJsselwerken, en wordt uitgevoerd onder regie van het waterschap Drentse en Overijsselse Delta. PAGW speelt hierbij een belangrijke rol als partner en medefinancier, samen met het Rijk en andere betrokken partijen.

Beeld: © Lilian Hermens

Schop in de grond voor de dijkverlegging Paddenpol