In de serie ‘De wijze raad’ laten we PAGW’ers aan het woord die dit jaar met pensioen gaan. Wat voor wijze lessen geven zij mee, hoe zag hun carrière eruit en wat zijn hun toekomstplannen? In dit interview spreken we Lilian Hermens van Staatsbosbeheer. Ze gaat 2 juli 2026 vroegtijdig met pensioen, maar niet voordat ze haar wijze raad deelt.
Lilian komt oorspronkelijk uit Gilze-Rijen. Later verhuisde ze samen met haar man naar Veenendaal, tegen de Utrechtse Heuvelrug aan, waar ze nu nog steeds woont. Tijdens haar studie aan de RijksHogereSchool voor Tuin- en Landschapsinrichting liep ze stage bij Staatsbosbeheer, waar ze daarna (in 1985) ook haar eerste baan kreeg als districtsassistent bij Staatsbosbeheer in regio West. Na diverse reorganisaties werkte ze voor de Directie Natuurbeheer en vervolgens voor de Dienst Landelijk Gebied. Nu is ze alweer tien jaar terug bij Staatsbosbeheer.
“Op dit moment ben ik programma-manager deltanatuur voor het Rivierengebied en daarnaast regio-coördinator bij PAGW namens Staatsbosbeheer”, begint Lilian haar verhaal. “Vanuit PAGW zijn er nog twee regio-coördinatoren: één namens Rijkswaterstaat en één van Rijkdienst voor Ondernemend Nederland. Wij vormen het kernteam van PAGW rivieren vanuit de rijksuitvoeringsorganisaties. Wij vertalen PAGW-beleid naar uitvoering, we hebben bijgedragen aan het PAGW-streefbeeld voor de rivieren en vertalen dat naar mogelijke nieuwe projecten en maatregelen. Verder organiseren we dat er voldoende capaciteit en middelen zijn om de projecten uit te voeren. Kortom, wij zijn de schakel tussen PAGW-beleid en -uitvoering en zorgen ook dat de verschillende opgaven in het gebied op elkaar aansluiten.”
Beeld: © Persoonlijk archief Lilian Hermens
Aan boord bij PAGW
Lilian vertelt enthousiast verder: “In 2020 schoof ik aan bij een startbijeenkomst van het team PAGW Rivieren in Den Bosch, waar ik voor het eerst kennismaakte met de mensen van PAGW. Ik kreeg daar meteen een goed beeld van de manier van samenwerken en voelde me al snel thuis. Sindsdien trekken we intensief met elkaar op. Al vrij snel gingen we aan de slag met onderzoeken naar de ecologische waterkwaliteit van de rivieren en met projecten als Meanderende Maas en Paddenpol. Dat waren destijds nog relatief nieuwe opgaven, met de nodige uitdagingen.”
Lilian vervolgt: “Samen met onze partners hebben we gewerkt aan de vertaling van de ambities en doelen van PAGW naar zowel een wetenschappelijk onderbouwde opgave PAGW-Rivieren als concrete uitvoeringsprojecten. Die samenwerking heeft veel opgeleverd. Voor die ecologisch onderbouwing van de opgave PAGW-Rivieren hebben we Wageningen Environmental Research (WEnR) ingeschakeld.”
Hoogtepunt: de eerste PAGW preverkenning
Lilian: “Een van de hoogtepunten voor mij is zonder twijfel de eerste PAGW-preverkenning in de IJssel-Vechtdelta. We zijn daar gestart met het verkennen van het gebied: hoe werkt het systeem, welke knelpunten zijn er en met welke maatregelen kunnen we de natuur en ecologische waterkwaliteit versterken? Daarbij keken we bijvoorbeeld naar het vergroten van leefgebieden, het creëren van meer dynamiek en het verbinden van bestaande natuurgebieden. Tegelijkertijd gingen we in gesprek met andere partijen in het gebied om hun belangen en opgaven goed te begrijpen. Zo hebben we een sterk netwerk opgebouwd en kregen we steeds beter zicht op de maatregelen die nodig zijn.”
“Het bijzondere is dat dit de allereerste PAGW-preverkenning was”, legt Lilian uit. “We hebben er veel van geleerd, zowel over de inhoud als over de manier waarop we teams organiseren en samenwerken. Die ervaringen vormden weer de basis voor andere preverkenningen, zoals in de Gelderse Poort, de Biesbosch Rijn-Maasmonding en de Gemeenschappelijke Maas. Er volgden ook concrete projecten uit zoals de projecten Ketelpolder, Roswaard en Kandia.”
“Daarnaast ben ik nauw betrokken bij het toekomstperspectief voor de IJssel-Vechtdelta. Daarbij kijken we niet alleen naar natuur en ecologische waterkwaliteit, maar ook naar vraagstukken rond waterveiligheid, zoetwaterbeschikbaarheid en andere opgaven. Rijk en regio werken hierin intensief samen in opdracht van PAGW (de ministeries van Infrastructuur en Waterstaat en Landbouw, Visserij, Voedselzekerheid en Natuur), de provincie Overijssel en het Waterschap Drentse en Overijsselse Delta. Door die brede samenwerking ontstaan vaak nieuwe inzichten en oplossingen die je vanuit één opgave alleen niet zou bedenken”, zegt Lilian.
Wat ik zo inspirerend vind, is de energie en betrokkenheid van de mensen die aan het Perspectief IJssel-Vechtdelta werken. Iedereen kijkt verder dan zijn eigen organisatie of vakgebied en denkt mee op systeemniveau. Samen onderzoeken we hoe we kunnen inspelen op grote uitdagingen zoals klimaatverandering, waterveiligheid en zoetwaterbeschikbaarheid en hoe we daar op een toekomstbestendige manier maatregelen aan kunnen koppelen. Dat heeft niet alleen geleid tot nieuwe inzichten, maar ook tot een veel sterker netwerk in de IJssel-Vechtdelta. Met professionals uit het gebied hebben we verkend hoe het systeem zich op de lange termijn ontwikkelt en hoe verschillende opgaven daarin een plek kunnen krijgen. Daardoor is een veel breder perspectief ontstaan dan een paar jaar geleden. Het is mooi om te zien dat we daarmee echt stappen zetten”, vertelt Lilian.
“Ook het project Paddenpol is voor mij bijzonder. Ik stond samen met anderen aan de wieg van de eerste verkenning en planstudie en nu gaat het project bijna in uitvoering. Dat ik dat voor mijn prépensioen nog mag meemaken, vind ik ontzettend mooi.”
Wat wil je collega’s meegeven?
“Blijf vooral investeren in samenwerking en zoek elkaar actief op. Niet alleen binnen PAGW, maar ook tussen beleid en uitvoering. Kijk daarbij verder dan je eigen organisatieonderdeel of opgave. Juist door verschillende perspectieven bij elkaar te brengen, ontstaan de beste ideeën en oplossingen. De samenwerking binnen PAGW, en met partners zoals Rijkswaterstaat en RVO, laat zien hoe waardevol een goede taakverdeling en onderling vertrouwen zijn.
Ga daarnaast zo veel mogelijk het gebied in. Neem tijdens een preverkenning ook collega’s van beleid mee het veld in. Door samen te kijken naar wat er speelt en welke kansen en uitdagingen er liggen, ontstaat een veel beter begrip van de opgave. Dat levert vaak waardevolle gesprekken en nieuwe inzichten op.
En misschien wel het belangrijkste: blijf van elkaar leren. Overleggen waarin collega’s ervaringen delen over projecten en ontwikkelingen zijn ontzettend waardevol. Ze zorgen voor inspiratie, nieuwe ideeën en kennisuitwisseling. Houd daarom het PAGW-netwerk levend. Initiatieven zoals de PAGW-kennisdag laten zien hoeveel energie en kennis er in het netwerk zit. Door die met elkaar te blijven delen, maken we elkaar én PAGW sterker.”
Beeld: © Persoonlijk archief Lilian Hermens
Vroegtijdig Pensioen
“Veel mensen vragen wat ik na mijn prépensioen ga doen. Eigenlijk heb ik mijn hele leven al hard gewerkt, dus het voelt goed om het wat rustiger aan te doen. In mijn netwerk in Veenendaal en omgeving valt nog wel wat te sleutelen, maar ik kijk ook uit naar tijd voor mezelf en vakantie. Daarnaast wil ik vooral genieten van mijn gezin. Mijn dochter verwacht binnenkort haar tweede kindje, daar kijk ik enorm naar uit”, rondt Lilian het interview af.