Zoöplankton vormt een essentiële schakel in het voedselweb, maar inzicht in het zoöplankton is beperkt en versnipperd omdat structurele monitoring ontbreekt. Binnen de PAGW is kennis over zoöplankton belangrijk om het functioneren van voedselwebben, de invloed van drukfactoren en de ecologische draagkracht beter te begrijpen. Ook geeft het inzicht in bijvoorbeeld het voedselaanbod voor jonge vis, graasdruk door kwallen en het voorkomen van exoten.
Daarom zijn in 2025 en 2026 twee zoöplanktonstudies uitgevoerd voor de Zuidwestelijke Delta. Vanuit Rijkswaterstaat is bestaande kennis over zoöplankton – met bijzondere aandacht voor kwalachtigen – gebundeld en geplaatst in de context van het voedselweb en worden aanbevelingen gedaan voor nadere monitoring en kennisontwikkeling. Door Wageningen Marine Research is een pilot (quickscan) uitgevoerd om met veldmetingen en moderne analysetechnieken een eerste beeld te krijgen van de huidige zoöplanktonsamenstelling in het Grevelingenmeer, de Oosterschelde en het Veerse Meer.
De studies laten zien dat zoöplankton sterk varieert tussen watersystemen en bestaat uit zowel permanente planktonsoorten als larven van bodemdieren, die vaak een groot deel van de gemeenschap vormen. Ook blijkt dat de biodiversiteit hoog is en dat invasieve soorten regelmatig voorkomen. Tegelijk benadrukken de resultaten dat de huidige kennis gebaseerd is op beperkte datasets. Dit onderstreept het belang van structurele monitoring en het gebruik van moderne technieken, zoals DNA‑metabarcoding en beeldanalyse als kans om zoöplankton ontwikkeling integraal mee te nemen in onderzoek en beheer van onze watersystemen.