Wijze raad Fokke Fennema: “uiteindelijk wordt het plan gedragen door de omgeving”

Heel wat jaren geleden studeerde Fokke biologie aan de universiteit van Groningen. Na zijn studie ging hij aan de slag als onderzoeker voor het stikstofprobleem. Nu hij zijn pensioen nadert is het stikstofprobleem vrijwel nog even groot, complexe problematiek. Maar hij heeft meerdere dingen gedaan tijdens zijn werkende leven. Naast zijn functies als leidinggevende en beleidsmedewerker is Fokke ook regelmatig in het buitenland geweest, met als uitschieter drie jaar naar India. Na die tijd is Fokke bij PAGW terechtgekomen. Zelf noemt Fokke zijn carrière een mix van generalistisch werk; hij is zowel projectleider, procesmanager als projectmedewerker. 

Aan boord bij PAGW

In 2021 kwam Fokke terecht bij PAGW als projectleider ‘haalbaarheid grootschalige verbindingen in de Waddenzee’. Fokke vertelt: “Het doel van dit project was om te onderzoeken waar herstel van oorspronkelijke zoet-zoutwaterverbindingen tussen de Waddenzee en het vasteland technisch en maatschappelijk haalbaar waren én welke winst voor natuur en water dat oplevert. Technisch was veel mogelijk, om naast visverbindingen ook brakwater-habitats te realiseren, maar maatschappelijk lag dat uitdagender vanwege angst voor verzilting van de omgeving. Tijdens het onderzoek bleek in het Lauwersmeer, ook vanuit de maatschappelijke partijen, ruimte te ontstaan om te experimenteren met zoet-zout-verbindingen. Dit leidde uiteindelijk tot het derde trancheproject (derde fase) Toekomstgericht Lauwersmeer, dat nu loopt. Het gaat om de aanleg van een chloridemeetnet om effecten van de inlaat van zoutwater bij de sluizen te meten. Zo kunnen we via Joint fact finding de effecten van een toekomstige 24/7 ecologische verbindingszone voorspellen en zorgen bij betrokkenen weg te nemen of juist te bevestigen.”

Fokke heeft ook meegedacht en meegeschreven aan het streefbeeld voor de Waddenzee. Daarnaast is hij al een aantal jaren omgevingsmanager bij de Gelderse Poort. Eerst het verkennen van mogelijke derde trancheprojecten en nu betrokken bij de 1^e fase gebiedsuitwerking splitsingspuntengebied voor Ruimte voor de Rivier 2.0.

Carrière-hoogtepunt

We vroegen Fokke wat hij in zijn werkende leven verder zoal heeft gedaan. Hij heeft aan veel verschillende projecten gewerkt. “Vooral resultaatgerichte projecten”, vertelt hij. “Ik was onder andere projectleider voor het ontwikkelen van het recreatiebos bij Zoetermeer. Het hele projectplan moest op de schop omdat het rijk de financiering stopzette. Ooit was het plan 2.000 hectare bos, dat is uiteindelijk 800 hectare geworden. Een deel van het bos was al ingericht, maar het totale plan moest kleiner. Zo konden we de inrichting verder betalen. Uiteindelijk is het gelukt”, zegt Fokke.

Ook een aantal projecten in het buitenland is Fokke bijgebleven. Fokke: “In India heb ik lokale ondernemers geholpen om hun bedrijfje op te zetten door een logistiek centrum buiten de stad te bouwen. Ondernemers kunnen hier direct hun goederen aanleveren, en de supermarkt of consument koopt het direct daar. Zonder andere tussenpartijen. Zo krijgt de kleine boer meer inkomsten en heeft betere toegang tot de grote supermarkt in de stad. Ik was gedetacheerd bij de Wereldbank vanuit de RVO. In Nederland hebben we namelijk veel kennis over het opzetten van zulke systemen in samenwerking met de overheid. Daar kon ik bij helpen.”

Professionals meegeven

“Ik wil graag meegeven om altijd in mogelijkheden te denken. Het gaat erom dat we het systeem herstellen. Uiteindelijk wordt het plan gedragen door de omgeving. Misschien iets wat niet direct voor ogen ligt, maar wel gedragen wordt door veel meer mensen en dus een grotere kans dat het toekomstbestendig is”, zegt Fokke.

“Verder denk ik dat nieuw onderzoek niet altijd nodig is. Voor het project ‘haalbaarheid grootschalige verbindingen Waddenzee’ was er een uitgebreid rapport uit 2008 beschikbaar. Er waren enkel nieuwe klimaatverandering-inzichten nodig. Investeer dus eerst in uitzoeken wat er al bekend is, al kost dat wat tijd”, deelt Fokke.

“In het verlengde daarvan: leer van eerdere projectervaringen. Dat houdt in dat projectevaluaties structureel en grondig opgesteld moeten worden. De ervaring leert dat het leuker en interessanter is om een nieuw project te starten dan terugblikken op eigen ervaringen en een projectevaluatie schrijven. Maar toch, heel belangrijk”, geeft Fokke als laatst mee.  

Pensioen

“De komende maanden kijk ik hoe het bevalt om twee dagen in de week voor Gelderse Poort te werken. Als het niet meer past, stop ik. Als het werkt, ga ik nog even door. Ook ga ik meer tijd maken voor wandelen en een sociaal netwerk opbouwen in de omgeving waar ik net ben komen wonen”, rondt Fokke af.