Waterdieren (zoöplankton) vormen een belangrijke schakel in het voedselweb van de Zuidwestelijke Delta. Toch is de kennis over waterdieren, waaronder kwallen en soortgelijke dieren, nog beperkt doordat structurele monitoring ontbreekt.
Twee nieuwe studies, in opdracht van Rijkswaterstaat, onder leiding van Marijn Tangelder, en de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW), brengen de huidige kennis samen en geven voor het eerst een actueel beeld van de zoöplanktonsamenstelling in de deltawateren.
Eerste beeld van de huidige zoöplanktonsamenstelling
Wageningen Marine Research heeft een eerste inventarisatie uitgevoerd van de zoöplanktonsamenstelling in het Grevelingenmeer, de Oosterschelde en het Veerse Meer. Met een combinatie van veldmetingen, microscopisch onderzoek en DNA-metabarcoding is in kaart gebracht welke soorten zoöplankton in deze watersystemen voorkomen en hoe de samenstelling per gebied verschilt.
De studie laat zien dat de zoöplanktongemeenschappen sterk verschillen per watergebied. Naast permanente planktonsoorten bestaat een groot deel van de populatie uit larven van bodemdieren. Ook blijkt de biodiversiteit groot en komen nieuwe soorten regelmatig voor. Tegelijkertijd maken de onderzoekers duidelijk dat de huidige kennis nog gebaseerd is op een beperkte hoeveelheid gegevens en dat structurele monitoring nodig is om ontwikkelingen in de tijd te kunnen volgen.
Beeld: © Lodewijk van Walraven
Zeepaddenstoel kwal in Berse Diepsluis
Rol van zoöplankton in het voedselweb
In een tweede studie heeft Lodewijk van Walraven van Rijkswaterstaat de bestaande kennis over zoöplankton (kwallen en soortgelijke dieren) gebundeld. De studie beschrijft de rol van zoöplankton met specifieke aandacht voor kwallen in het voedselweb van de Zuidwestelijke Delta. Het laat zien waarom deze dieren zo belangrijk zijn voor het functioneren van het ecosysteem.
Zoöplankton vormt de verbinding tussen algen en grotere dieren. Kwallen en soortgelijke dieren kunnen daarbij een belangrijke invloed hebben door te grazen op zoöplankton en vislarven. Meer kennis over deze relaties helpt om veranderingen in de ecologische draagkracht van de deltawateren beter te begrijpen. Ook maakt dit mogelijk de effecten van drukfactoren, zoals exoten en veranderingen in waterkwaliteit, beter te beoordelen.
Bouwsteen voor toekomstig onderzoek
De twee studies vullen elkaar aan. Waar de pilotinventarisatie een eerste actueel beeld geeft van de soortensamenstelling, brengt de literatuurstudie bestaande kennis en kennislacunes in kaart. Beide rapporten bevelen aan om zoöplankton structureel mee te nemen in bestaande monitoringsprogramma's. Daarmee ontstaat een betere basis om de ontwikkeling van voedselwebben te volgen en de effecten van natuurherstelmaatregelen binnen de PAGW te evalueren.
Meer informatie
Bekijk hier de twee rapporten. En kijk mee naar de prachtige onderwaterfoto's.
