Het College van Rijksbouwmeester en Rijksadviseurs (CRa) en de Ecologische Autoriteit hebben het advies Bouwen aan de toekomst van de Nederlandse Delta uitgebracht over het vervolg van de Programmatische Aanpak Grote Wateren (PAGW). In het advies beoordelen het CRa en de Ecologische Autoriteit de aanpak voor de volgende fase van de Programmatische Aanpak Grote Wateren. Ook doen zij aanbevelingen om de werkwijze van het programma effectiever, uitvoerbaarder en ruimtelijk sterker te maken.
Noël van Dooren, Rijksadviseur voor de fysieke leefomgeving benadrukt het belang van het advies:
"Het lijkt een klein en technisch advies, maar het gaat erom waar de delta Nederland heen gaat, of hoe de delta Nederland er uitziet op lange termijn."
Beeld: © Gerhard van Roon - Kunst en Vliegwerk
Grevelingen
Ecologische waterkwaliteit en natuur
De Programmatische Aanpak Grote Wateren heeft als doel de ecologische waterkwaliteit te verbeteren en de natuur te versterken in de Waddenzee, het IJsselmeergebied, het Rivierengebied en de Zuidwestelijke Delta. Daarmee levert het programma een bijdrage aan nationale en Europese natuur- en waterdoelen. Het programma loopt tot 2050 en voor de periode tot 2034 lopen er ruim 20 projecten. Het advies gaat over de aanpak voor de programmering na die periode.
Een waardevolle aanpak
De Ecologische Autoriteit en CRa zien veel waarde in de aanpak die voor de PAGW is gekozen. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar wat ecologisch nodig is, maar ook naar wat in de praktijk haalbaar is. De voorgestelde maatregelen passen goed bij de doelen voor ecologische waterkwaliteit en natuurherstel in de grote wateren en dragen stap voor stap bij aan een gezonder watersysteem op de lange termijn.
Het CRa en de Ecologische Autoriteit adviseren om bij de keuze van maatregelen rekening te houden met onzekerheden op de lange termijn, zodat later kan worden bijgestuurd als dat nodig is. Daarbij is het wel van belang om in beeld te brengen welke maatregelen noodzakelijk zijn om onomkeerbare negatieve ecologische ontwikkelingen op de langere termijn te voorkomen zodat deze op tijd worden genomen. Ook vragen zij aandacht voor de effecten op landschap en leefomgeving. Door ruimtelijke kwaliteit vanaf het begin mee te nemen, kunnen natuurherstel en een aantrekkelijke omgeving hand in hand gaan.
De opgaven in de grote wateren vallen nauw samen met andere ruimtelijke ontwikkelingen. Daarom adviseren het CRa en de Ecologische Autoriteit om de PAGW een vaste plek te geven in planvorming, beleid en ruimtelijke ordening. Zo kan het programma, samen met beheerders en medeoverheden, meer impact maken en bijdragen aan een toekomstbestendige Nederlandse delta.
Noel van Dooren: Het advies is een mooie illustratie van wat een fundamentele vraag aan de ruimtelijke ordening gaat worden. De krachten die nu op Nederland inwerken vragen om snelle actie. Tegelijk eisen ze om over zeer lange termijnen te denken: waar gaan we eigenlijk heen? We zullen meer en meer moeten gaan denken in kleine stappen, soms heel weloverwogen, soms improviserend, die zich verhouden tot een ruw idee over de verre toekomst. Het PAGW is een vrij onbekend onderdeel van de instrumentenkast van het Rijk dat hiervoor kan worden ingezet.