In de serie ‘De wijze raad’ laten we PAGW’ers aan het woord die dit jaar met pensioen gaan. Wat voor wijze lessen geven zij mee, hoe zag hun carrière eruit en wat zijn hun toekomstplannen? In dit interview spreken we Wim Lammers, senior adviseur-specialist Deltanatuur bij Staatsbosbeheer.
In 1975 begon Wim zijn studie fysische geografie en kwartairgeologie aan de vrije Universiteit van Amsterdam. Na zijn studie kwam hij onder andere terecht bij het ministerie van Landbouw en Visserij. Wim begint enthousiast te vertellen: “Eind jaren ’80 mocht ik met 30 jaar als jongste teamlid meedenken en meeschrijven aan het natuurbeleidsplan en had als taak om de kaart van de Ecologische Hoofdstructuur op te stellen. Die kaart hing ineens bij de minister aan de muur en is uitgegroeid tot het centrale punt van het nieuwe natuurbeleid.”
Beeld: Persoonlijk archief Wim Lammers
Wim tijdens een presentatie
Beleid, wetenschap en uitvoering
“De rode draad in mijn werk was de verbinding tussen beleid, wetenschap en uitvoering”, vervolgt Wim. “Tijdens mijn werkperiode bij beleid heb ik het onderwerp water en natuur bij de hoorns gevat. Dat begon dus al heel vroeg en heb ik niet meer losgelaten. Ook heb ik een tijd in de wetenschap gewerkt. Dat was bij het Milieu- en Natuurplanbureau, de voorloper van het Planbureau voor Leefomgeving. En de uitvoeringstijd heb ik bij Staatsbosbeheer gedaan. Mijn kennis over ecologie heb ik altijd toegepast in mijn werk. Het beleidsconcept moet niet enkel bedacht worden, maar ook goed uitgewerkt en uitgevoerd in projecten. Ik vind het heel fijn dat ik dit heb kunnen doen. Het brengt meer samenhang in het werk. Door de oogharen bekeken doe je hetzelfde, maar vanuit beleid, wetenschap of uitvoering wel met een andere bril op. Dat helpt in de samenhang van het werk, maar ook in de samenwerking tussen mensen. Mensen identificeren zichzelf met het werk wat ze doen, waardoor bijvoorbeeld een beleidsmedewerker zelden contact heeft met een boswachter. Ik heb geleerd dat het heel handig is om het samen te doen.”
Wanneer aan boord bij PAGW?
“Vanuit mijn rol bij Staatsbosbeheer kwam ik in 2016 bij PAGW aan boord", zegt Wim. "Bij Staatsbosbeheer werkte ik toen al aan een programma voor grote wateren, 30% van Staatsbosbeheerterrein grenst namelijk aan grote wateren. Vanuit PAGW kwam geld beschikbaar om de ecologische waterkwaliteit en natuur op orde te maken. Hierdoor konden we ook concreet zaken oppakken. Mede dankzij PAGW kwam het plan voor de Grevelingen in een stroomversnelling. In het plan hebben we een grotere verbinding met de Noordzee uitgewerkt. Zo kan er meer zout water de Grevelingen instromen, waardoor meer uitwisseling tussen de zee en het meer ontstaat en de onderwaternatuur verbetert. Hier is een flinke investering voor nodig, wat maakt dat het plan tot op heden in de wacht staat. Dat laat zien dat beleid en de praktijk weerbarstig kan zijn.”
Landelijk streefbeeld
“De afgelopen twee jaar lag mijn focus op ontwerpen en onderbouwen van het landelijk streefbeeld”, vertelt Wim. “Dit is de basis voor de PAGW en daar hebben we als het goed is jarenlang plezier van. Met verschillende partijen hebben we hieraan gewerkt in een gezamenlijke taal en visie. Daardoor is het streefbeeld een product van een succesvolle samenwerking waar ik een herkenbare persoonlijke bijdrage aan heb geleverd.” Ik zie het streefbeeld niet zozeer als een hoogtepunt in mijn carrière, het is een nieuwe schakel in de keten. In feite is het streefbeeld van de PAGW de ecologische hoofdstructuur van de grote wateren. Het hoogtepunt ligt in de toekomst: het moment dat de ecologie gelijkwaardig is aan de economie als het gaat om beleidskeuzen en de maatschappelijke uitvoering. Gewoon omdat ecologie het fundament is voor economie en maatschappij.”
Wat wil je professionals meegeven?
"Ik heb even goed de tijd genomen om over deze vraag na te denken", zegt Wim. "Ik vind het belangrijk om echt iets mee te geven. We kunnen elke dag het verschil maken door met goede dingen bezig te zijn en dit goed te doen. We zijn kleine radertjes in het geheel, maar ons werk doet er echt toe. Uiteindelijk begint het bij menselijke keuzes.”
“Blijf gemotiveerd, ook als het tegenzit”, adviseert Wim. “PAGW werkt aan belangrijke onderwerpen. Wees voorbereid op goede tijden. Het zijn altijd golfbewegingen. Het gaat om timing. Op het moment dat het meezit in politiek en beleid – dat er belangstelling is voor water en natuur - moet er een goed plan klaarliggen.”
“Verder wil ik meegeven om elkaar op te zoeken en in verbinding met elkaar te blijven. Verbindingen houden met de ministeries, uitvoeringsorganisaties en de praktijk. Denk in de samenhang van het systeem, zie het als een geheel.”
Pensioen
Eind 2025 ging Wim officieel met pensioen. Wim: “Ik woon in Wageningen waar veel vrijwilligerswerk te doen is. Dat doe ik al en ik word al gevraagd, maar ik ga mezelf niet helemaal vastleggen. Verder heeft mijn vrouw ook nog een lijstje gemaakt voor achterstallig onderhoud in huis. Ik woon in een oud huis waar ik tijden met klusjes vooruit kan. Ook mijn zoon heeft een huis gekocht met zijn vriendin waar hij hulp bij kan gebruiken. En hij heeft me al gevraagd om mee te denken over zijn PhD-werk. Dus er blijft genoeg te doen. Ik zie mijn pensioen open tegemoet en ik ben nieuwsgierig naar wat komen gaat”, sluit Wim af.
Meer in deze reeks
Interview met Roel Doef: “Besteed 10 procent van het budget aan innovatie en kleine onderzoekjes”
Interview met Cor Schipper: “Wees vooral veerkrachtig, dan kom je er wel”
Interview met Hans Stokkermans: “De mens doet er toe”
Interview met Marion Iris van der Linden: “Een spektakel toen die enorme sluis in het water ging”
De wijze raad met Siep Groen: “Durf te dromen”
De wijze raad met Frank Hoogeboom: “Laten we uitblinken”
De wijze raad met Jaap Graveland: “Ga eerst op zoek naar best practacis”
Wijze raad met Ella Nanninga: “Blijf nieuwsgierig naar elkaar, dat biedt nieuwe inzichten en kansen”